REBT

REBT

Kognitivno-bihejvioralna terapija -Osnovni koncepti- Priredila Anita Burgund Ljudi nisu uznemireni stvarima samim po sebi, ve svojim vienjem tih stvari Epiktetus Stvari nisu ni dobre ni loe, samo ih miljenje takvim ini - ekspir Pojam Kognitivno-bihejvioralna

terapija (skraeno: KBT, eng. Cognitive Behavioral Therapy) je oblik psihoterapije koji naglaava vanost uloge miljenja u onome ta oseamo i kako se ponaamo. Bihejvioristicka skola misljenja tvrdi da ponasanje kao takvo moze biti NAUCNO,bez pribegavanja unutrasnjim bilo

fizioloskim dogadjajima bilo hipotetickim konstruktima kao sto je misao Bihejviorizam ukljucuje postavku da sve naucne teorije treba da imaju observacione I merljive korelate, ali pri cemu nema sustinskih razlika izmedju javno observabilnih procesa (kao sto su akcije) i

privatno observabilnih procesa kao sto su: misljenje i osecanja Kognitivni model Kognitivno bihejvioralna terapija (KBT) predstavlja pragmatinu kombinaciju dve veoma efikasne psihoterapijske metode - kognitivne i bihevioralne terapije Kognitivni model smatra da za naa oseanja i ponaanje nije bitno ta nam se deava, ve kako

mi procenjujemo te dogadjaje. Kognitivne tehnike su usmerene ka prepoznavanju i izmeni automatskih misli, a dublje promene se dobijaju intervencijama na nivou ema. Bihejvioralni model 1/2 Sutina bihejvioralnog modela je da je patoloko ispoljavanje, zapravo, naueno maladaptivno ponaanje Osobe koje imaju psihike tegobe ispoljavaju maladaptivne obrasce ponaanja poput reakcija izbegavanja i beanja (kod anksioznih pacijenata), bespomonog ponaanja kod

depresivaca (tz.nauena bespomonost), ili, nemaju u svom repertuaru ponaanja odreene vetine, poput vetine adekvatne komunikacije i sl Bihejvioralni model 2/2 Bihejvioralne tehnike su usmerene ka izmeni maladaptivnog ponaanja i sticanju novih vetina. Tehnike su jasno strukturisane i mogu se lako primeniti. Neke od njih su: sistematska desenzitizacija, izlaganje, asertivni trening, progresivna miina relaksacija, modelovanje i sl.

Generalno gledano.... ......BT ima tri tacke porekla 1.Juzna Afrika Wolpe-ova grupa 2. USA Skinner et.all 3.Velika Britanija (Rachman i Eysenk Svaki od ovih pristupa ima donekle razlicito glediste o problemima ponasanja BT je zasnovana na. principima klasicnog uslovljavanja koje

razvio Ivan Pavlov i principima operantnog uslovljavanja koje je razvio Skinner, Torndike,Hall,Watson Jos uvek postoji velika konfuzija u cemu se ova dva tipa uslovljavanja razlikuju i da li mnogobrojne tehnike bihjevioralne terapije imaju zajednicku naucno osnovu Postoje dva glavna tipa ucenja Klasicno (Pavlovljevo ili respodentno) uslovljavanje

u kojem bihejvioralni odgovor biva naucen kao prirodni odgovor na neutralni stimulus kao sto je salivacija na zvuk zvona Operantno (Skinerijansko ili instrumentalno ) uslovljavanje u kojem ponasanje biva nauceno kao potpuno novo za subjekt OPERANTNO USLOVLJAVANJE Stimulus-odgovor-davanje potkrepljenja Potkrepljenje je konsekvenca koja uzrokuje ponasanje koje ce se pojavljivati sa povecanom/ smanjenom frekvencijom

Pozitivno potkrepljenje Negativno potkrepljenje POTKREPLJIVACI Primarni(hrana, voda, seks,bol) Socijalni (pohvale, priznanja,nagrade)

Pozitivno kaznjavanje pojavljuje se kada je odgovor pracen upotrebom stimulusa, kao sto je uvodjenje soka ili buke, sto rezultira smanjenjenjem ponasanja Negativno kaznjavanje se pojavljuje kad je odgovor pracen sklanjanjem stimulusa ,kao sto je oduzimanje igracaka detetu nakon nepozeljnog ponasanja, - sto rezultira smanjenjem tog ponasanja Ucenje izbegavanjem ..je tip ucenja u kojem odredjeno ponasanje dovodi do prekida averzivnog

stimulusa Na pr:izvesti ponasanje zasticivanja ociju kod suncanog vremena cime se izbegava neprijatnost od bleska sunca; Gasenje se pojavljuje kada odgovor koji je prethodno bio potkrepljivac dugo nije prisutan Napr: pacov je pritiskom na polugu bivao nagradjivan hranom nekoliko puta,zatim pritisak na polugu nikada vise ne daje hranu; konacno,pacov ce prekinuti da pritiska polugu Bihejvior terapija je metod koji koristi

principe i zakone uslovljavanja/ucenja za menjanje i lecenje ponasanja Pri cemu se mogu koristiti dve ili vise tehnike I kao teorijski okvir i kao klinicka praksa BT se neprekidno dopunjuje i menja,pa stoga Nova saznanja o principima uslovljavanja I ucenja doprineli su da se BT dosta udalji od svojih (pra)izvora Zajednicki elementi definisanja bihejvior terapije (N.Anic,1990) - BT je terapijski pristup usmeren na neki

izdvojeni problem ili simptomu ponasanju ili dozivljavanju pojedinca - Predmet bavljenja u BT je prvenstveno ponasanje, koje se moze opaziti i meriti, ali isto tako i razni intraorganizmicki procesi, a u novije vreme su sve cesce posredujuci kognitivni procesi Osnovni pravci KBT Kognitivna restrukturacija Racionalno emotivno bihejvioralna terapija (Ellis, 1962) Kognitivna terapija (Beck, 1967) Self menadment procedure Trening samo kontrole (Rehm, 1977) Trening samo efikasnosti (Bandura, 1977)

Kognitivno bihejvioralna modifikacija (Meichenbaum, 1977) Trening reavanja problema (D Zurrila & Goldfried, 1971) Konstruktivistika narativna perspektiva (M. Mahoney, 1995) Karakteristike KBT1/2: KBT je zasnovana na kognitivnom modelu emocionalnih reakcija 2. KBT je kraa i vremenski ograniena

3. Pouzdan terapeutski odnos je neophodan za efektivnu terapiju, ali nije u fokusu 1. BAZICNI KONCEPTI SOCIJALNOG UCENJA 1.Ljudi mogu uciti posmatranjem (Observaciono ucenje a. sa zivog modela .- obuhvata aktuelo pojedinacno demonstriranje ili acting out ponasanja b.

verbalno instruiraje modela, sto obuhvata opis i objasnjenje ponasanja c. simbolicni model, sto obuhvata realno ili fiktivno ispoljavanje karakteristicnog ponasanja kroz knjigu, film,televiziju, ili online medije 2. Mentalno stanje je znacajno u procesu ucenja - a. Intrinsicno potkrepljenje

Bandura je pisao da spoljasnje, okolinsko,operantno potkrepljenje nije jedino znacajno kao uzrok/uslov ucenja i ponasnja On je opisao -

intrinsicno potkrepljenja kao oblik unutrasnje nagrade, kao sto je ponos, zadovoljstvo i osecanje dostignuca/podviga. Ovo naglasavanje unutrasnjih misli,kognicija I osecanja pomaze povezivanju teorija ucenja sa razvojnim kognitivnim teorijama.

Dok mnogi udzbenici smestaju teoriju socijalnog ucenja u bihejvioralne teorije, Bandura svoju teoriju svrstava u socijalno kognitivne teorije 3.Ucenje ne vodi u nuznu promenu ponasnja Dok bihejvioristi veruju da ucenje vodi u stalnu promenun ponasnja, observacionim ucenjnem se demonstrira da ljudi mogu nauciti novu infiormaciju bez izvodjenja tj. bez licnog demonstriranja novog ponasanja 4. Proces modelovanja

Nije obavezno da sva posmatrana ponasnja budu naucena uslovljavanjem. Faktori koji obuhvataju i modeli ucenika, mogu igrati ulogu u tome da li je socijalno ucenje uspesno. U procesu observacionog ucenja I procesu modelovanja neophodni su sledeci koraci: U procesu observacinog ucenja I modelovanja neophodni susledeci koraci: Paznja: - Da bi se nesto naucilo mora se usmeriti paznja kao psihicka funkcija.

Nesto sto prekida paznju imace negativne efekte na observaciono ucenje, Ako je model interesantan ili ako postoji neki novi aspekt u situaciji,bice posvecena daleko veca paznja ucenju Retencija: Sposonost da se skladiste informacije je trakodje vazan deo procesa ucenja. Retencija je pod uticajem brojnih faktora, ali ta sposobnost da se sacuvaju informacije I ponasanja u skladu sa njima je od kljucnog znacaja za observaciono ucenje

. Reprodukcija: Posto je paznja dobro usmerena na model i informacija uskladistena, sada treba da se ponasanje aktuelno Buduce praktikovanje/trening naucenog ponasanja vodi prema napretku I unapredjenju vestine .. Motivacija Konacno, da bi observacionalno ucenje bilo uspesno,

mora se biti I motivisan da se imitira ponasanje koje se modeluje. Potkrepljenja I kaznavanje igraju vaznu ulogu u motivaciji Napr.: ako ti vidis drugog studenta da je nagradjen dodatnim poenima zato sto dolazi na vreme na predavanje, mozes I ti poceti svaki put da se pojavljujes neki minut ranije . socijalne vestine (social skills) .su naucena ponasanja koje pojedincu obezbedjuje

- dostizanje socijalne podrske - socijalnog potkrpeljenja i - izbegavanje socijalnog kaznjavanja Trening vestina, asertivni trening (Social skills training;Assertive training) Karakteristike KBT 2/2: 4. KBT je zajedniki rad teraputa i klijenta 5. KBT je zasnovana na stoikoj filozofiji 6. KBT koristi sokratovski metod 7. KBT je strukturisana i direktivna 8. KBT je bazirana na edukativnom modelu 9. KBT teorija i tehnike se oslanjaju na induktivni

model 10. Domai zadatak je osnova KBT Osnovni principi KBT Miljenje utie na ponaanje Miljenje se moe posmatrati i menjati eljena promena ponaanja se moe postii promenom miljenja U bihejvioralnim i kognitivnim psihoterapijama terapeut i klijent saradjuju kako bi: stvorili

zajednicko razumevanje klijentovog problema identifikovali na koji nain problem utice na klijentove misli, ponaanja, oseanja i dnevno funkcionisanje. Terapeutova uloga i funkcija u KBT Nastoje da prikupe podatke o situacijama i dimenzijama problematinog ponaanja i posledicama tekoca Pojanjavaju klijentov problem (zajedno sa klijentom)

Oblikuju ciljne postupke Postavljaju terapijske ciljeve (zajedno sa klijentom) Utvrdjuju uslove koji odravaju problem Sprovode plan promene Procenjuju uspeh plana menjanja Osnovne karakteristike prakse KBT Izmeu klijenta i terapeuta postoji saradnja Klijent i terapeut polaze od pretpostavke da je psiholoki distres veinom posledica disfunkcionalnih stavova Tretman je veinom strukturisan i usmeren na specifini problem i cilj

Terapijske intervencije su veinom usmerene na promenu disfunkcionalnih stavova koji su u osnovi ciljnog problema Tretman je veinom vremenski ogranien i edukativan Osnovne karakteristike prakse KBT II Bihejvioralna terapija se bavi klijentovim sadasnjim tekoama i injenicama koje na njih utiu U bihejvioralnoj terapiji se od klijenta oekuje da budu aktivni Sprovodi se u klijentovom prirodnom okruenju

Istie vanost samokontrole Klinika primena KBT Depresija Poremeaji anksioznosti Somatoformni poremeaji (hipohondrijaza) Poremeaji ishrane Adiktivna ponaanja Seksualne disfunkcije Poremeaji kontrole impulsa Antisocijalno ponaanje Traumatski stres Seksualno zlostavljanje Poremeaji ponaanja dece i adolescenata Patoloka ljubomora

Poremeaji linosti Poremeaji u porodinim i partnerskim odnosima Klinika primena (nastavak) Menadment bolnih stanja Menadment besa Menadment stresa Prilagoavanje na hronine zdravstvene probleme Prilagoavanje na umanjenu fiziku sposobnost Prilagoavanje na mentalne poremeaje Vanklinika primena

Lini razvoj Razvijanje vrednosti, interesovanja, ciljeva Razvijanje emocionalne odgovornosti Razvijanje samo prihvatanja Razvijanje frustracione tolerancije Trening radne efikasnosti Otklanjanje blokada line efikasnosti (menaderi, radnici) Otklanjanje blokada efikasnog timskog rada i vostva

Racionalno - emotivna edukacija u koli Psiholoka priprema sportista Trening vetina traenja posla Modaliteti Individualni klijenti / pacijenti Grupe klijenata / pacijenata Radni timovi Radne organizacije Parovi

Porodice U odnosu na druge psihoterapijske pristupe KBT je: Kratkotrajnija oekivani psihoterapijski rezultati postiu se nakon kraeg broja seansi, to potvruje znaajan broj istraivanja o efikasnosti ovog vida terapije. Direktivnija terapeut je veoma aktivan, on slua, podrava, postavlja pitanja, usmerava, poduava, daje smernice i zadatke. Terapeut ne govori klijentu ta bi on trebalo da osea ili emu bi trebalo da teinainom razmiljanja ili ponaanja

e najpre ostvariti svoje ciljeve. Osnovni resursi 1. 2. 3. 4. 5. 6. Formular za beleke o seansi Formular za samo - procenu problema (ABC format) Skale samo procene disfunkcionalnih emocija,

ponaanja i misli Formular za osporavanje disfunkcionalnih misli i iracionalnih uverenja Didaktiki i edukativni materijal (ABC ema, lista kognitivnih greaka, tipina iracionalna uverenja, literatura za samo pomo) Snimljene terapijske seanse Prednosti KBT: Edukativnija, jer ui klijenta konkretnim konceptima i tehnikama koje e mu omoguiti da trajno promeni svoj nain reagovanja, i da sutra sam sebi pomogne da se osea dobro. Uenjem

kako sebi da pomogne, klijent ui i kako da bude sam sebi terapeut. Fokusiranija KBT je usmerena na ostvarivanje klijentovih ciljeva sada i ovde, to znai da se bavi aktuelnim problemima i nalazi najbre naine da se ti problemi ree. Odnos emocije i kognicije Princip integralne interakcije procesi nisu izolovani delimino se preklapaju u stalnoj su interakciji Evaluacija

KOGNITIVNI PROCESI EMOCIONALNI PROCESI stav, pristrasnost ta stimulus znai za mene? senzorna / reflektivna neposredna odravani SENZO MOTORNI PROCESI Zdrave i nezdrave emocije

iako ovek nema neogranienu slobodu izbora u neposrednom emocionalnom reagovanju, ima odreen stepen slobode izbora u odnosu na odravanje emocija domen nezdrava zdrava opasnost anksioznost

obazrivost frustracija bes nezadovoljstvo gubitak depresija tuga moralno pravilo

oseanje krivice kajanje

Recently Viewed Presentations

  • Oracle Apps - SAP Implementation Partner in Ch

    Oracle Apps - SAP Implementation Partner in Ch

    Full Cycle Oracle EBS Implementation. Global Roll-outs. Development Support. Customization and Enhancements. Database Performance Monitoring / Optimization . ... iLearning (OTA) iRecruitment. HR Intelligence. SCM. Procurement. Manufacturing. Order Management.
  • The differences between younger learners and older learners:

    The differences between younger learners and older learners:

    The Silent Way: Method of Language Learning by Caleb Gattegno Introduction The silent way (SW), a method of language teaching, originated in the early 1970s and introduced by Caleb Gattegno in his book: Teaching Foreign Language in School. What is...
  • Review Session - Physics

    Review Session - Physics

    Against the original throw.) It travels for 2 seconds Let's look at the graph Graph (m/s vs. sec) - Example uniform acceleration: v=at time velocity v v+Dv Area=v Dt =Dx Area=(1/2 base x height) Area = distance traveled Area=(1/2)vt=(1/2)at x...
  • Instructions SOUTH HOLDERNESS UNDERGROUND MAP Choose a line

    Instructions SOUTH HOLDERNESS UNDERGROUND MAP Choose a line

    Ted Hughes . An iron clad giant falls to the bottom of a cliff, scattering his metal pieces over the ground. One by one his body parts come alive and search for each other, reconstructing the . Iron Man. ......
  • Decoder Symbol Examples - University of Wisconsin-Madison

    Decoder Symbol Examples - University of Wisconsin-Madison

    A 2-to-4 decoder has a 2-bit input codeword, so there are 4 possible input values and hence 4 outputs—one per value. Both the inputs and outputs MUST be labeled - their position does not have inherent meaning. The input labeled...
  • Powerpoint template for scientific poster

    Powerpoint template for scientific poster

    You may use this template for educational and non-profit use. Please acknowledge its source, and please send feedback to: [email protected] If you are using site or template for a course on Blackboard or WebCT, please give me Guest access, or...
  • Before we begin our class, can you solve

    Before we begin our class, can you solve

    Before we begin our class, can you solve this riddle? cow, monkey, peacock, snake, bear, kangaroo, donkey, penguin TWO of the animals above can going into a room freely.
  • Title page - osha.gov

    Title page - osha.gov

    Ask a participant to volunteer to read the definitions on page 12. Discuss the fact that "Risk" is the combination of likelihood of injury and the severity of injury (LxS = Risk) - and emphasize the importance of preventing injury.